Kamieniołom melafirów na G. Gardzień (Sudety)

Tuż powyżej wsi Tłumaczów, na południowym zboczu doliny Ścinawki założony został stosunkowo niedawno (w 2009r.) kamieniołom, eksploatujący złoże melafirów na potrzeby produkcji kruszyw drogowych i kolejowych. Jest to drugie wyrobisko w tej wsi, bowiem na północ od niego istniał już w czasach niemieckich pierwszy kamieniołom. Był on przez wiele lat nieczyny i co istotne stanowił znane stanowisko geologiczne, jednak niedawno wznowiono eksploatację w jego obrębie, dlatego jemu poświęcony zostanie inny wpis.

Kamieniołom na G. Gardzień to znacznie większe wyrobisko, jednak mniej znane kolekcjonerom, a przynajmniej mało słychać o okazach z tego miejsca, pewnie ze względu na jego dostępność (czynny zakład górniczy). Wydobywane w nim skały wulkaniczne typu „melafirów” to poprawnie pod kątem petrologicznym określane powinny być jako trachyandezyty. Ulokowane są one jako kompleks eruptywny (80-metrowy profil potoku lawowego) w obrębie permskich skał osadowych (formacja ze Słupca) – przede wszystkim piaskowce, mułowce oraz łupki walchiowe. Te serie skał osadowych są bardzo dobrze widoczne w części wyrobisk kamieniołomu – przede wszystkim podkreślone warstwowaniem. Trachyandezyty w większości profilu są skałami masywnymi, jednak w jego stropowych partiach mamy do czynienia ze skałami bardziej porowatymi, o teksturach migdałowcowych, gdzie wypełnienie pęcherzy pogazowych to głównie kwarc, rzadziej kalcyt. Najczęściej to kwarc mleczny ale opisywano także kryształ górski, kwarc dymny czy ametyst. Z opisów ustnych wiem o znajdowanych tutaj także agatach czy jaspisach, ale niestety nie miałem okazji takich okazów zobaczyć na żywo czy nawet na zdjęciach.

W obrębie skał wulkanicznych możemy zaobserwować także ciekawe skały typu brekcji wulkanicznych – ostrokrawędziste skały otoczenia spojone bardzo drobnoziarnistą skałą wulkaniczną czy porwaki skał osadowych. Miejscami w kamieniołomie widoczne są także brekcje późniejsze wiekowo – spękana skała wulkaniczna spojona węglanami, głównie kalcytem – to efekt działania tektoniki, kruszenia skał oraz późniejszej migracji roztworów hydrotermalnych.

Ciekawie wyglądają też owalne głazy trachyendezytów – nie jest to efekt obtoczenia przez rzekę jak zwykle ma to miejsce w przypadku takich kształtów a powstają one w wyniku wietrzenia – tzw. wietrzenie kuliste czy eksfoliacja – odpadania czaszowych skorup od niezwietrzałego środka takiego głazu.

I na koniec warto wspomnieć o tropach permskich gadów jakie znajdowano w obrębie permskich łupków odsłoniętych w ścianach wyrobiska – podobnie jak miało to miejsce w starym kamieniołomie, ale o tym też wypada poświęcić oddzielny wpis wraz z opisem paleośrodowiska czy struktur sedymentacyjnych.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s